Saturnalia — Afbeelding niet beschikbaarSaturnalia
Betekenis van de naam«Ter ere van Saturnalia - een feestdag gewijd aan Saturnus»
- Leefde
- Late Trias periode
- Dieet
- Vleeseter
- Voor het eerst gevonden
- 1999
- Gevonden in
- Zimbabwe
Saturnalia is een roofdier uit de sectie ‘Trias’. Leefde: Late Trias periode. Afmetingen: lengte 1 m, hoogte 0,3 m, gewicht 10 kg. Voor het eerst gevonden in 1999, Zimbabwe. De naam betekent ‘Ter ere van Saturnalia - een feestdag gewijd aan Saturnus’. In de gevechten op onze site verslaat hij 4 van de 132 tegenstanders.
Saturnalia tupiniquim is een dinosauriër, een basaal lid van de Sauropodomorpha, die tijdens het late Trias leefde in het gebied van het huidige Brazilië.
De onderkaak is langwerpig en duidt op een relatief lange schedel waarvan de lengte door Langer geschat werd op tien centimeter. In 2019 werd een schatting gegeven van negen à tien centimeter. De korte kop ten opzichte van de lichaamslengte is een afgeleid kenmerk dat men niet bij zo'n basale vorm zou verwachten. De lobben in de hersenen die de stabilisatie van de oogbeweging coördineerden, de flocculi, zijn opvallend groot. Het lijkt erop dat de kop naar voren toe spits afliep. De oogkas is zeer groot. Daarachter loopt het schedeldak geleidelijk naar beneden af. Tussen de oogkassen zijn de voorhoofdsbeenderen sterk ingesnoerd. Het traanbeen en het postorbitale steken zijwaarts uit. De bovenste slaapvensters zijn vermoedelijk groot, langer dan breed. Het bovenkaaksbeen draagt minstens dertien tanden. De hersenpan toont al tekenen van pneumatisering, een aanwijzing dat dit verschijnsel oorspronkelijk is voor de Dinosauria als geheel.
Het bewaarde stuk onderkaakafdruk toont zestien vrij kleine tanden. De verticaal geplaatste tanden zijn lansvormig met sterke kartelingen, een type dat geschikt is om planten te verwerken. De voorste tanden zijn wat langer en de achterste tanden meer bladvormig, de omgekeerde situatie als bij Eoraptor. Er zijn negen tot tien vertandingen per strekkende millimeter.
De nek is langwerpig. De halswervels zijn lang maar ook hoog. Er is een vrij abrupte overgang in grootte tussen de ruggenwervels en de halswervels. De romp is langgerekt en de ruggenwervels zijn langwerpig en laag. Er zijn volgens Langer drie sacrale wervels in het heiligbeen. De extra derde wervel werd gezien als een "ingevangen" caudosacrale wervel van de staart. Overigens heeft de telling een element van willekeur omdat de wervels niet met elkaar vergroeid zijn noch speciaal ingesnoerd. Ook een vierde wervel ligt tussen de achterbladen van het darmbeen en deze is al evenmin als de derde met die bladen via ribben of zijuitsteeksels vergroeid. Sterker nog: dat geldt ook voor de twee "echte" sacrale wervels waarvan zijuitsteeksels en ribben weliswaar een vergroeid geheel vormen als een "afdak" maar daarmee niet aan het darmbeen vergroeid zijn. Langer nam aan dat de verbinding via kraakbeen gelegd werd. De derde wervel is niet verkort en de zijuitsteeksels steken niet schuin naar achteren uit. De uitsteeksels raken het darmbeen en de binnenste achterrand van de zijuitsteeksels van de tweede wervel. Volgens Fernando Emilio Novas betekent dit alles dat Saturnalia eigenlijk maar twee sacrale wervels heeft, net als de vroege voorouders van de dinosauriërs.
Het schouderblad is kort maar onderaan en bovenaan verbreed. De bovenste verbreding heeft scherpe hoeken en een bolle bovenrand. In 2012 werd gemeld dat aan de binnenkant een putje zat dat de oorsprong kan zijn geweest van de triceps longus caudalis. De Musculus triceps brachii zou dan een derde bovenste tak hebben gehad, naast de triceps longus cranialis en de triceps brevis cranialis. Dat is een basaal kenmerk dat wel bij huidige krokodilachtigen voorkomt maar niet meer bij de vogels. De bovenarm is zeer robuust. De bovenste helft van de voorste schacht wordt beslagen door een enorme bijlvormige deltopectorale kam. De onderzijde is zeer verbreed. Daarbij heeft de ellepijp een lange processus olecrani die werkt als hefboom om de arm te strekken. Langer stelde in 2007 dat de zware musculatuur erop wees dat de arm nog zeer functioneel was, wellicht omdat het dier begonnen was zich ook viervoetig voort te bewegen, ondanks de geringe lengte van de voorpoot. Het is een zeer omstreden vraagstuk in welke fase basale sauropodomorfen tot een viervoetige gang overgingen. Een andere verklaring voor de robuuste bouw zou kunnen zijn dat de hand als wapen gebruikt werd door middel van een vervaarlijke duimklauw. Dat kan echter niet getoetst worden want de hand is onbekend.
Het heupgewricht is aan de binnenkant nog grotendeels gesloten. In 1999 werd het als een synapomorfie van de Dinosauria beschouwd dat het heupgewricht geperforeerd was. Het darmbeen heeft een kort en puntig voorblad.
Meestal worden Sauropodomorpha gezien als planteneters maar de studie uit 2019 concludeerde dat de korte kop gecombineerd met gestabiliseerd zicht verklaard zou kunnen worden als een aanpassing aan het eten van kleine dieren. Dat zou dan een exaptatie geweest zijn voor het gebruik van de kop om hogere hogere plantenlagen te bereiken bij latere vormen. Men stelde dat het in principe mogelijk was dat een strikt herbivoor dieet pas optrad bij grote Sauropoda in het begin van de Jura. Op een in ieder geval meer omnivoor dieet bij Saturnalia zou de haakse stand van de vertandingen op de snijranden wijzen, alsmede het feit dat sommige tanden nog naar achteren gekromd zijn.
Gebaseerd op materiaal van Wikipedia ·Artikel op Wikipedia ·Tekst beschikbaar onder CC BY-SA 4.0








