Pteranodon — Obraz niedostępnyPteranodon
Znaczenie nazwy«Skrzydła bez zębów»
- Żył
- Okres późnej kredy
- Pierwsze znalezisko
- 1870
- Znaleziony w
- USA
Pteranodon należy do działu „Stworzenia latające”. Żył: okres późnej kredy. Rozmiary: rozpiętość skrzydeł 7,5 m. Pierwsze znalezisko: 1870, USA. Nazwa oznacza „Skrzydła bez zębów”. Zwycięstwa w bitwach na naszej stronie: 41 z 47.
Pteranodon – rodzaj wymarłych gadów latających pterozaurów należących do podrzędu pterodaktyli. Żył w górnej kredzie około 86-84.5 mln lat temu. Jego pierwsze skamieniałości zostały odkryte w 1870 w zachodnim Kansas. Zostały one zbadane dopiero sześć lat później przez paleontologa Othniela Marsha, który nazwał nowo odkryty rodzaj pterozaura Pteranodon longiceps.
Żyli w późnej kredzie w Ameryce Północnej w dzisiejszych Kansas, Alabamie, Nebrasce, Wyoming i Południowej Dakocie. Znaleziono więcej skamieniałości pteranodona niż jakiegokolwiek innego pterozaura, a spośród prawie 1200 znanych okazów wiele z nich jest dobrze zachowanych z prawie kompletnymi czaszkami i szkieletami przegubowymi. Stanowiła ważną część społeczności zwierząt w zachodniej części Morza Śródlądowego.
Skamieniałości pteranodonów są niezwykle dobrze reprezentowane w zapisie kopalnym, co pozwala na szczegółowy opis ich anatomii i analizę historii ich życia. Zidentyfikowano ponad 1000 okazów, chociaż mniej niż połowa jest wystarczająco kompletna, aby dostarczyć naukowcom dobrych informacji anatomicznych. Jednak ten materiał jest bardziej kompletny niż jakikolwiek inny pterozaur i obejmuje zarówno samce, jak i samice z różnych grup wiekowych i prawdopodobnie gatunków.
Dorosłe pteranodony dwóch głównych gatunków można podzielić na dwa różne rozmiary. Mniejszy typ ma małe grzbiety z zaokrąglonymi główkami i bardzo szerokimi kanałami miednicy, nawet szerszymi niż znacznie większa klasa wielkości. Rozmiar kanału miednicy prawdopodobnie pozwalał na składanie jaj, co wskazuje, że próbki te należą do małych dorosłych samic. Męski typ dużych okazów ma wąskie biodra i bardzo duże grzbiety, które prawdopodobnie były przeznaczone do ekspozycji.
Dorosłe samce pteranodonów należały do największych pterozaurów i były największymi latającymi zwierzętami znanymi do końca XX wieku, kiedy odkryto gigantyczne pterozaury azhdarchid. Rozpiętość skrzydeł przeciętnego dorosłego samca pteranodona wynosiła 5,6 m. Dorosłe samice były znacznie mniejsze, ze średnią rozpiętością skrzydeł 3,8 m. Największy okaz Pteranodon longiceps z formacji Niobrara mierzy 6,25 m od czubka jednego skrzydła do czubka drugiego skrzydła . Jeszcze większy okaz znany jest z formacji Pierre Slants o rozpiętości skrzydeł 7,25 m, chociaż może on należeć do odrębnego rodzaju i gatunku Geosternbergia maysei. Podczas gdy większość okazów została zmiażdżona, znaleziono wystarczającą ilość szczątków kopalnych, aby zapewnić szczegółowy opis zwierzęcia.
Metody stosowane do oszacowania masy dużych próbek samców pteranodonów (o rozpiętości skrzydeł około 7 m) były notorycznie niewiarygodne, co skutkowało szerokim zakresem szacunków, wahającym się od 20 kg do 93 kg. W przeglądzie szacunków wielkości pterozaura z 2010 r., opublikowanym przez badaczy Marka Whittona i Mike'a Habiba, wykazali, że te ostatnie, największe szacunki są prawie na pewno błędne, biorąc pod uwagę całkowitą objętość ciała pteranodona i mogą być poprawne tylko wtedy, gdy zwierzę będzie przede wszystkim wykonany z aluminium. Whitton i Habib uznali, że metody stosowane przez naukowców, które otrzymały niższe szacunki masy, są równie wadliwe. Większość z nich uzyskano poprzez skalowanie współczesnych zwierząt, takich jak nietoperze i ptaki, do rozmiarów pteranodona, pomimo faktu, że pterozaury mają zupełnie inne proporcje ciała i anatomię tkanek miękkich od wszystkich współczesnych zwierząt.
Na podstawie materiałów z Wikipedii ·Artykuł w Wikipedii ·Tekst dostępny na licencji CC BY-SA 4.0








