Yelaphomte — Afbeelding niet beschikbaarYelaphomte
Betekenis van de naam«Lucht beest»
- Leefde
- Vroege Trias-periode
- Voor het eerst gevonden
- 2022
- Gevonden in
- Argentinië
Yelaphomte hoort bij de sectie ‘Vliegende dieren’. Leefde: Vroege Trias-periode. Afmetingen: spanwijdte 1,4 m. Voor het eerst gevonden in 2022, Argentinië. De naam betekent ‘Lucht beest’. In de gevechten op onze site verslaat hij 21 van de 47 tegenstanders.
Yelaphomte is een uitgestorven geslacht van niet-pterodactyloïde pterosauriërs uit de Quebrada del Barro Formation van Argentinië, die in de late Norian-vroege Rhätische leeftijd leefde. Het leefde in de late Trias-periode en is een van de weinige bekende definitieve Trias-pterosauriërs van het zuidelijk halfrond (samen met de gelijktijdige en verwante Pachagnathus). Het was een kleine en gekuifde pterosauriër, hoewel zijn kleine formaat te wijten kan zijn aan onvolwassenheid. Het is ook een van de weinige bekende continentale Trias-pterosauriërs, wat aangeeft dat de afwezigheid van vroege pterosauriërs op zowel het zuidelijk halfrond als de terrestrische omgevingen waarschijnlijk een steekproefbias is, en geen echte afwezigheid.
Het type en enige bekende exemplaar van Yelaphomte, PVSJ 914, werd verzameld tijdens veldwerk door het Museo de Ciencias Naturales van de Universidad Nacional de San Juan van 2012 tot 2014. Het bestaat uit slechts een fragment van het rostrum dat het voorste deel van beide maxillae behoudt. en palatines van de voorste rand van de neusholte, evenals een achterste deel van beide premaxillae, allemaal bewaard in drie dimensies en onvervormd. Het werd voor het eerst gerapporteerd in 2015 door Martínez et al., Hoewel het exemplaar destijds niet volledig was voorbereid en niet kon worden geïdentificeerd als iets meer diagnostisch dan een onbepaalde pterosauriër. PVSJ 914 werd later volledig beschreven en benoemd door Martínez et al. (2022) als een nieuw geslacht en soort, Yelaphomte praderioi, samen met andere pterosauriërresten uit de Quebrada del Barro-formatie (inclusief de verwante Pachagnathus).
Het exemplaar werd ontdekt in de plaats 'Quebrada del Puma' van de Quebrada del Barro-formatie in het Marayes-El Carrizal-bekken in Noordwest-Argentinië, onderdeel van het Caucete-departement in de provincie San Juan. De 'Quebrada del Puma'-plaats komt voor in de bovenste lagen van de Quebrada del Barro-formatie in de zuidelijke ontsluitingen, en is ruwweg gedateerd rond de late Norian tot de Rhaetian op basis van zijn fauna-assemblages. PVSJ 914 werd ontdekt in een horizon van roodachtige modderige zandsteen 60 m onder de top van de formatie, onder de onaangepast bovenliggende El Gigante Group uit het Krijt.
Yelaphomte is een kleine pterosauriër die bekend staat om een gedeeltelijk rostrum van slechts 15,4 mm lang, waarbij delen van zijn maxillae, premaxillae en palatinebeenderen bewaard zijn gebleven. Het hoofdgedeelte van de geconserveerde snuit is smal en ongeveer driehoekig van vorm en loopt taps toe naar de niet-geconserveerde snuitpunt. De premaxilla maakt contact met de bovenkaak langs een lange, rechte hechtdraad die loopt van de onderste hoek van de voorkant van het neusgat tot aan de onderste hoek van het bewaarde deel van de snuit. Deze hechting is alleen zichtbaar op CT-scans en de botten waren stevig aan elkaar versmolten. De premaxillae zelf zijn op dezelfde manier versmolten en maken deel uit van een prominente kam die langs de bovenkant van de snuit loopt. Deze smalle benige kam is lang en dun en lijkt op die van de verwante Raeticodactylus en Austriadactylus. Hoewel de randen van de kam allemaal gebroken zijn en de grootte ervan niet definitief kan worden bepaald, suggereert de dikte van het bewaard gebleven deel en de lage mate van taps toelopen dat het veel groter en langer was dan bewaard. De top is versierd met een reeks goed uit elkaar geplaatste uitstralende groeven aan elke kant. Soortgelijke versieringen van radiale strepen zijn ook te vinden op de toppen van Raeticodactylus en Austriadactylus, maar in tegenstelling tot Yelaphomte hebben ze dicht opeengepakte afwisselende richels en groeven, en het versieringspatroon van Yelaphomte is uniek onder pterosauriërs.
De gebroken snuittip en CT-scan onthulden uitgebreide pneumatische ruimtes in de premaxilla gescheiden door ingewikkelde stutten van benige trabeculae. Deze trabeculae zijn symmetrisch, met twee langs de middellijn en vier elk lateraal bij de breuk. Deze luchtruimten komen samen in drie holtes verder naar achteren en vervolgens in een enkele grote, diepe kamer vóór de neusopening. Pneumatische botten zijn kenmerkend voor pterosauriërs in het algemeen, maar de complexe reeks trabeculae suggereert een nog grotere mate van pneumatisering bij Yelaphomte dan normaal.
De wangtanden zijn slecht bewaard gebleven, met alleen de wortels in de tandkassen. Net als andere eopterosauriërtanden staan ze dicht bij elkaar (minder dan een tandbreedte uit elkaar), gelijkmatig verdeeld en verticaal gepositioneerd zonder naar de zijkant uit te spreiden. Ongebruikelijk zijn de tandwortels echter ongeveer 60° gekanteld ten opzichte van de kaakrand, wat suggereert dat de wangtanden naar voren waren gekanteld (liggend). Dit verschilt van zowel de rechte als rechtopstaande wangtanden van andere eopterosauriërs, evenals de liggende en gespreide tanden van rhamphorhynchids - hoewel het onzeker is of de tandkronen zelf zo liggend waren als de wortels. Voor de wangtanden bevindt zich een grote tandeloze opening, een diasteem, die zich uitstrekt tot aan de voorkant van de bovenkaak. Dit is een kenmerk dat het deelt met Raeticodactylus, maar bij Yelaphomte is het diasteem aanzienlijk groter, langer dan de ruimte die wordt ingenomen door vier van de uit elkaar geplaatste wangtanden.
Gebaseerd op materiaal van Wikipedia ·Artikel op Wikipedia ·Tekst beschikbaar onder CC BY-SA 4.0







