Scipionyx — Afbeelding niet beschikbaarScipionyx
Betekenis van de naam«Scipio's klauw»
- Leefde
- Late Krijt periode
- Dieet
- Vleeseter
- Voor het eerst gevonden
- 1998
- Gevonden in
- Italië
Scipionyx is een roofdier uit de sectie ‘Krijt’. Leefde: Late Krijt periode. Afmetingen: lengte 2 m, hoogte 0,8 m, gewicht 50 kg. Voor het eerst gevonden in 1998, Italië. De naam betekent ‘Scipio's klauw’. In de gevechten op onze site verslaat hij 25 van de 132 tegenstanders.
Scipionyx samniticus is een vleesetende theropode dinosauriër, behorend tot de groep van de Coelurosauria, die tijdens het vroege Krijt, ongeveer 110 miljoen jaar geleden, leefde in het gebied van het huidige Italië.
Het is lastig een beschrijving van de soort als zodanig te geven daar de vondst een zeer jong dier betreft dat hoogstens enkele weken oud kan zijn geweest toen het stierf. Tijdens de groei zouden vele details en de algemene proporties zich ongetwijfeld nog sterk gewijzigd hebben. Als theropode is Scipionyx een tweevoeter met een horizontale romp, in evenwicht gehouden door een lange staart. Vermoedelijk had het volwassen dier een relatief lange nek want die is bij het fossiel al langgerekt en dit zou tijdens de rijping denkelijk nog toenemen. De voorpoten zijn ook lang en hiervoor zou het omgekeerde kunnen gelden, hoewel het er meer op lijkt dat een relatief grote armlengte toch typerend is voor het taxon. De achterpoten zijn relatief langgerekt en de kop groot; tijdens de groei zouden die vermoedelijk proportioneel kleiner worden. De romp zou daardoor in relatieve grootte toenemen. Het is waarschijnlijk dat Scipionyx een primitief verenkleed had, zowel tijdens zijn jeugd als gedurende zijn volwassenheid want zo'n lichaamsbedekking was vermoedelijk de normale toestand van de coelurosauriërs waartoe hij behoorde.
De bewaarde resten van het fossiel hebben een lengte van 237 millimeter. Met een volledige staart zou het jong ongeveer vijftig centimeter lang geweest zijn; Dal Sasso & Maganuco doen een poging tot een exacte schatting van 461 millimeter. Het gewicht is geschat op een halve kilogram. Het is zeer problematisch hieruit de volwassen lengte te extrapoleren. Embryo's van Lourinhanosaurus zijn ongeveer veertig centimeter lang; er is een kaakfragment bekend van een pas uitgekomen jong van Allosaurus dat ongeveer een halve meter lang geweest moet zijn. Deze soorten hadden een volwassen grootte van zo'n acht meter; zou men aannemen dat Ciro net uit het ei gekomen was, dan zou eenzelfde verhouding tussen jong en vrijwel uitgegroeid dier voor Scipionyx wijzen op een zeer aanzienlijke volwassen lichaamslengte. Dat past echter slecht bij de vermoedelijke fylogenie van het dier. De beschrijvers berekenden dat Scipionyx een basale coelurosauriër was. Het grootste bekende dier onder in de coelurosaurische stamboom is Sinocalliopteryx met een lengte van 234 centimeter. Liever dan aan te nemen dat Scipionyx een reuzenvorm was onder deze soorten, veronderstelden ze dat kleinere theropoden uit die periode relatief grotere eieren legden, net als bij de nog levende theropoden, de vogels. Ze zagen aldus geen dwingende reden aan te nemen dat Scipionyx groter was dan Sinocalliopteryx, hoewel ze zich onthielden van een meer exacte schatting. Eerder was een lengte van anderhalve meter en een gewicht van twintig à dertig kilogram gegeven.
Net als het algemene beeld van de soort worden ook de onderscheidende kenmerken verduisterd door de jonge leeftijd. Slechts die eigenschappen die tijdens de rijping niet wezenlijk veranderen kunnen als autapomorfie worden gezien, een nieuw afgeleid kenmerk dat de status als afzonderlijk taxon rechtvaardigt.
In de beschrijving van 2011 werden er daarvan toch nog een flink aantal van acht aangegeven, een gunstig gevolg van de zeer gedetailleerde beschrijving. In de praemaxilla van de bovenkaak staan vijf tanden. De fossa van het bovenste slaapvenster heeft op het postorbitale ter hoogte van het raakpunt van het voorhoofdsbeen en het wandbeen een golvende richel. De onderste tak van het squamosum heeft een rechthoekig uiteinde. De pols bestaat slechts uit twee op elkaar liggende botjes: het os radiale en een vergroeiing van de onderste eerste en tweede carpalia. Dit laatste element is lensvormig, niet halvemaanvormig, van boven naar beneden afgeplat en volledig versmolten zonder enig spoor van een beennaad. De derde vinger is opvallend langer, 23%, dan de eerste vinger. De inham in de voorrand van het voorblad van het darmbeen is naar voren gericht en slechts gering ontwikkeld. De voorrand van het zitbeen heeft een uitsteeksel, de processus obturatorius, dat flink uitsteekt en een rechthoekig uiteinde heeft.
Bij de beschrijving van 1998 had men van deze acht kenmerken er pas twee ontdekt: de richel op het postorbitale en het platte polsbeentje.
Gebaseerd op materiaal van Wikipedia ·Artikel op Wikipedia ·Tekst beschikbaar onder CC BY-SA 4.0








