TherizinosaurusTherizinosaurus — Afbeelding niet beschikbaar
Krijt · 145–66 miljoen jaar geleden

Therizinosaurus

Betekenis van de naam«Hagedis maaien»

Lengte9 m
Hoogte6 m
Gewicht5 t
Leefde
Late Krijt periode
Dieet
Planteneter
Voor het eerst gevonden
1954
Gevonden in
Mongolië

Therizinosaurus is een planteneter uit de sectie ‘Krijt’. Leefde: Late Krijt periode. Afmetingen: lengte 9 m, hoogte 6 m, gewicht 5 t. Voor het eerst gevonden in 1954, Mongolië. De naam betekent ‘Hagedis maaien’. In de gevechten op onze site verslaat hij 107 van de 132 tegenstanders.

Therizinosaurus is een geslacht van plantenetende theropode dinosauriërs, behorend tot de groep van de Therizinosauria, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Mongolië. De enige benoemde soort is Therizinosaurus cheloniformis.

Men dacht namelijk dat het om een dier ging dat op een zeeschildpad leek en met de klauwen zeewier maaide. Pas na nieuwe vondsten in de jaren zeventig begrepen de geleerden dat het in feite een theropode dinosauriër was. Ook toen wist men nog niet goed hoe het dier eruitzag; dat werd eerst in de jaren negentig duidelijk nadat al eerder ontdekte soorten als verwanten herkend werden. Die maken het mogelijk ons een beeld te vormen van Therizinosaurus waarvan op zich nog steeds maar weinig resten ontdekt zijn.

Therizinosaurus was een grote dinosauriër die minstens negen meter lang werd en vijf ton zwaar. Anders dan de meeste theropoden was Therizinosaurus een planteneter in plaats van een vleeseter. Hij had een dikke buik om de planten te verteren. Hij liep op zijn korte stevige achterpoten en brede voeten met vier dragende tenen. Om te voorkomen dat hij voorover zou vallen, hield hij zijn romp opgericht. De korte staart wees dan schuin naar beneden. De hoge romp liep uit in een lange smalle nek. Daarop stond een kleine langwerpige kop met een snavel die hoog in de bomen stukken plant kon afbijten. Die werden door kleine gekartelde tanden verder verknipt, ingeslikt en in de maag door maagstenen vermalen. De voorpoten waren erg lang maar dienden niet om op te lopen. Ze eindigden in drie enorme zeisvormige klauwen van wel een meter lengte. Daarmee kon Therizinosaurus grote roofsauriërs afweren als Tarbosaurus. De klauwen van Therizinosaurus zijn de langste die uit het dierenrijk bekend zijn. Therizinosaurus is de grootste bekende therizinosauriër en zelfs het grootste bekende lid van de Maniraptora, de groep dinosauriërs waartoe ook de vogels behoren. Net als de vogels was Therizinosaurus warmbloedig en had een verenkleed, alleen leken de veren bij hem vermoedelijk meer op haren.

Het holotype PIN no. 551-483, is gevonden in de "Witte Lagen" van de Nemegtformatie die dateren uit het Campanien, ongeveer 71 miljoen jaar geleden. Het bestaat uit ribben van de borstkas, een duimklauw, een bovenste duimklauw, een klauw van de tweede vinger, en een fragment uit de middenhand of middenvoet. In 1976 werden er door Rinchen Barsbold verschillende verdere specimina aan de soort toegewezen: IGM 100/15, bestaande uit ribben, de schoudergordel en delen van de voorpoten; IGM 100/16, het uiteinde van een duimklauw; en IGM 100/17, het bovenstuk van een duimklauw. In 1982 volgde IGM 100/45, bestaande uit delen van de achterpoten. Al deze later toegewezen fossielen zijn tegenwoordig of zoek, of maken deel uit van een reizende tentoonstelling, wat het onderzoek bemoeilijkt, hoewel er wel afgietsels van bestaan.

Therizinosaurus zelf is tot nu toe de grootste bekende therizinosauriër. Vroegere schattingen overdreven zijn grootte nogal omdat de hele bouw van de therizinosauriërs slecht bekend was. Er werd gedacht dat het beest wel twaalf meter lang kon worden. Huidige schattingen vallen lager uit. Gregory S. Paul hield het in 2010 op een lichaamslengte van tien meter, een gewicht van vijf ton. Hetzelfde jaar stelde Michael Mortimer dat het holotype 8,3 meter lang moest zijn geweest en 3,9 ton zwaar; IGM 100/15 zou bij een lengte van 9,6 meter ongeveer 6,2 ton hebben gewogen en IGM 100/45 zou 6,5 meter lang geweest zijn en 1,9 ton zwaar. In 2010 extrapoleerden Philip Senter en James Robins vanuit de lengte van het opperarmbeen een schatting voor de hoogte van het heupgewricht van 3001,1 millimeter. Dit is een halve tot één meter hoger dan andere reconstructies zouden doen vermoeden, dezelfde hoogte van reuzen als Carcharodontosaurus en Tyrannotitan, maar Senter en Robins pasten een algemene formule voor theropoden toe, waarbij geen rekening gehouden werd met de relatief korte poten van de therizinosauriërs.

De algemene bouw is die van de therizinosauriden: tweevoetig met een sterk opgerichte houding, korte achterpoten, korte voorpoten met enorme klauwen, een groot, dik en met primitieve veren bedekt lijf, een lange, dunne nek en een kleine langwerpige kop met tanden van een planteneter; een korte staart. Het was pas in de jaren zeventig dat überhaupt duidelijk werd dat Therizinosaurus zo'n lichaamsbouw had. Zelfs nadat men tot het inzicht was gekomen dat het geen schildpad maar een theropode betrof, bleef de aard van het dier zeer raadselachtig. Men twijfelde erover of de lange klauwen niet aan de voeten zaten en legde een verband met de eveneens mysterieuze vorm Deinocheirus, een andere reusachtige theropode uit dezelfde formatie die vrijwel alleen van zijn voorste ledematen bekend was die ook al enorme klauwen droegen. In feite zijn beide dieren niet nauw verwant.

Gebaseerd op materiaal van Wikipedia ·Artikel op Wikipedia ·Tekst beschikbaar onder CC BY-SA 4.0

Vechten met

Meer uit deze rubriek