Amphicoelias — Afbeelding niet beschikbaarAmphicoelias
Betekenis van de naam«Lege hagedis»
- Leefde
- Late Jura-periode
- Dieet
- Planteneter
- Voor het eerst gevonden
- 1878
- Gevonden in
- Verenigde Staten van Amerika
Amphicoelias is een planteneter uit de sectie ‘Jura’. Leefde: Late Jura-periode. Afmetingen: lengte 30 m, hoogte 12 m, gewicht 20 t. Voor het eerst gevonden in 1878, Verenigde Staten van Amerika. De naam betekent ‘Lege hagedis’. In de gevechten op onze site verslaat hij 130 van de 132 tegenstanders.
Amphicoelias is een geslacht van plantenetende sauropode dinosauriërs, dat tijdens het Late Jura (Tithonien-Kimmeridgien, ongeveer 150 miljoen jaar geleden) heeft geleefd in het gebied van het huidige Noord-Amerika.
In het geslacht zijn in 1878 drie soorten benoemd: Amphicoelias altus, Amphicoelias latus en Amphicoelias fragillimus. A. fragillimus is vaak gezien als de grootste dinosauriër (en daarmee landdier) die ooit bestaan heeft. In 2018 werd dit het aparte geslacht Maraapunisaurus waarbij de geschatte grootte flink naar beneden werd bijgesteld. Het meeste dat in de literatuur over Amphicoelias te lezen valt, gaat in feite om Maraapunisaurus. De hernoeming is alleen geldig als A. fragillimus niet hetzelfde dier is als A. altus maar veel wetenschappers denken dat dit wel zo is.
Van alle drie de soorten is maar een klein aantal botten gevonden, in de directe omgeving van elkaar. Dat maakt het lastig om ze van elkaar en van andere dinosauriërs te onderscheiden. Het ging in ieder geval om forse, wellicht gigantische, dieren. Ze hadden ook een hoge rugkam. Het is omstreden tot welke deelgroep van de sauropoden ze precies behoorden maar in wat ruimere zin waren Amphicoelias altus en Amphicoelias fragillimus vermoedelijk Diplodocoidea. A. latus kan een synoniem geweest zijn van Camarasaurus waarvan ook botten op de vindplaats werden aangetroffen.
A. altus was ongeveer vier meter hoog op de heup, twintig tot vijfentwintig meter lang en wellicht twintig ton zwaar. Het dijbeen van deze soort heeft een lengte van minstens 152 centimeter. Het is vrij slank of althans langwerpig wat op een wat lager gewicht dan twintig ton zou kunnen duiden. Cope gaf ook een dijbeenlengte voor A. latus: 140 centimeter.
A. fragillimus zou ongeveer veertig tot zestig meter lang geweest zijn en ongeveer 120 ton gewogen hebben. Deze getallen werden bereikt door extrapolatie vanuit het anderhalve meter hoge wervelfragment, waarbij de onbeschadigde hoogte op 2,7 meter geschat werd, en door een vergelijking met andere gelijkaardige sauropoden. In zijn oorspronkelijke rapport schatte Cope de hoogte van A. fragillimus door de hoogte van zijn, in feite niet gevonden, femur (bovenbeenbot) te schatten. Hij had gemerkt dat dit bot bij andere sauropoden, met name A. altus en Camarasaurus supremus, altijd dubbel zo hoog was als de hoogste dorsale wervel. Daarmee zou het femur van A. fragillimus ongeveer 3,7 meter hoog zijn.
In 1994 schatte Gregory S. Paul de lengte van het femur op 3,1 tot 4 meter, door de botten van Amphicoelias te vergelijken met die van Diplodocus, door hem gezien als een aan A. fragillimus verwante diplodocide.
In 2006 schatte Carpenter de lengte op achtenvijftig meter. In 2014 stelde Carry Woodruff dat Cope een schrijffout had gemaakt, 1500 voor 1050, waardoor de lengte een derde te hoog zou zijn vermeld. In 2018 schatte Carpenter de lengte op dertig tot tweeëndertig meter. Dat kwam voort uit zijn stelling dat A. fragillimus een lid was van de Rebbachisauridae waarvoor hij het aparte geslacht Maraapunisaurus benoemde.
Bij de achterste ruggenwervels van A. altus, die van voren licht bol zijn en van achteren sterk hol, worden de centra doorboord door grote pleurocoelen in de vorm van liggende ovalen. Die bevinden zich op de bovenzijden van de wervellichamen. De pleurocoelen zijn diep, in het midden slechts gescheiden door een dun tussenschot. Deze uithollingen worden niet door verdere richels verdeeld, hoewel er in de voorste binnenhoek zich wel een richeltje bevindt. Het complexe systeem van richels heeft een structuur als bij de meeste diplodociden. Nabij de parapofyse, het voorste ribfacet, is op de basis van het voorste gewrichtsuitsteeksel de aanzet zichtbaar van een achterste richel naar het wervellichaam die naar achteren lijkt te versmelten met de achterste richel tussen het zijuitsteeksel en het wervellichaam. De voorste gewrichtsuitsteeksels worden verbonden door een zwak gevormde U-vormige richel. Van hun bases uit lopen richels de voorzijde van het doornuitsteeksel op en versmelten daar tot een enkele richel; onder hun samenvloeiing is er geen centrale lamina. Hetzelfde geldt voor de achterzijde van het doornuitsteeksel waarbij dan de richels uit de achterste gewrichtsuitsteeksels ontspruiten. Dit verschilt van de toestand bij Diplodocus en Apatosaurus die aan beide zijden centrale richels hebben over de volle lengte van de spina. Uithollingen aan de bovenste achterzijde van het doornuitsteeksel ontbreken, anders dan bij Diplodocidae. Bij de wellicht tiende wervel is zichtbaar dat de richel tussen het voorste gewrichtsuitsteeksel en het wervellichaam niet gevorkt is en aan de voorzijde niet uitgehold, anders dan bij Diplodocus, Apatosaurus en Supersaurus. De ondiepe uitholling tussen het achterste gewrichtsuitsteeksel en de achterste richel op de onderzijde van het zijuitsteeksel toont geen extra richeltje, anders dan typisch is voor Diplodocinae. De doornuitsteeksels van deze wervels staan vrijwel recht omhoog, sterk verschillend van de voorwaartse oriëntatie op de achterste rug van Diplodocus. De doornuitsteeksels zijn ook niet gevorkt, zelfs niet licht. Het doornuitsteeksel loopt naar boven niet taps toe boven de verbreding; hoogstens is het bovenvlak wat bol. In zijaanzicht is de bovenste verbreding driehoekig met de punt naar beneden gericht. Dit alles geeft het doornuitsteeksel een unieke vorm binnen de Sauropoda als geheel.
Het schaambeen is te slecht bewaard om veel informatie te verschaffen. Het is daardoor ook niet zeker van welke lichaamszijde het komt. Het dijbeen heeft volgens de studie uit 2021 een oorspronkelijke lengte van zo'n 170 centimeter. Het mist een duidelijke bovenste zijbult. Een verticale linea intermuscularis cranialis aan de voorzijde ontbreekt; dat zou ook een onverwacht afgeleid kenmerk zijn geweest. Een grote vierde trochanter bevindt zich op de achterzijde. De ronde doorsnede, die afwijkt van de ovale doorsnede overdwars bij de meeste sauropoden, is geen gevolg van samendrukking. Over de volle lengte wijkt die niet meer dan 10% van een perfecte cirkel af. De doorsnede lijkt het gevolg van een versterking van voor naar achter van de schacht want die is in die dimensie opvallend robuust. De afschuining van het onderste dijbeen komt overeen met die van de Titanosauria maar wijkt af van Diplodocus waar juist de binnenste knobbel uitsteekt of Apatosaurus waar de lijn tussen beide knobbels haaks staat op de lengteas.
Gebaseerd op materiaal van Wikipedia ·Artikel op Wikipedia ·Tekst beschikbaar onder CC BY-SA 4.0







