Dimetrodon — Obraz niedostępnyDimetrodon
Znaczenie nazwy«Zębaty»
- Żył
- Okres wczesnego triasu
- Dieta
- Drapieżnik
- Pierwsze znalezisko
- 1878
- Znaleziony w
- USA
Dimetrodon to drapieżnik z działu „Trias”. Żył: okres wczesnego triasu. Rozmiary: długość 2,5 m, wysokość 2 m, waga 250 kg. Pierwsze znalezisko: 1878, USA. Nazwa oznacza „Zębaty”. Zwycięstwa w bitwach na naszej stronie: 46 z 132.
Dimetrodon – mięsożerny synapsyd zamieszkujący we wczesnym i środkowym permie około 280–265 mln lat temu tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i Europy (większość jego skamieniałości odkryto na obszarze USA, w Teksasie, Oklahomie i fragmentaryczne w Nowym Meksyku; skamieniałości jednego gatunku D. teutonis odkryto w środkowych Niemczech).
Najbardziej charakterystyczną cechą dimetrodona był wielki "żagiel" na grzbiecie, powstały z niezwykle długich wyrostków kręgowych, za życia zwierzęcia pokrytych cienką skórą. Funkcja tego tworu nie jest dokładnie znana; mógł on służyć zwierzęciu do regulowania temperatury ciała lub odgrywać jakąś rolę w komunikacji z innymi przedstawicielami jego gatunku. Wyrostki kręgowe zaczęły się wydłużać już u wcześniejszych sfenakodontów, m.in. z rodzaju Sphenacodon, lecz u żadnego nie stworzyły tak wielkiego "żagla", jak u dimetrodona.
Dimetrodon miał długą, wąską czaszkę o silnych szczękach. On i inne sfenakodonty były pierwszymi przedstawicielami linii ewolucyjnej prowadzącej do ssaków, u których pojawiło się zróżnicowanie zębów – zęby osadzone w przedniej części czaszki (długie kły i podobne do sztyletów odpowiedniki siekaczy) różniły się kształtem i rozmiarem od znacznie mniejszych zębów osadzonych w tyle szczęk. Takie zróżnicowanie zębów ułatwiało dzielenie mięsa na małe, łatwiejsze do strawienia kawałki. Nazwa dimetrodona bezpośrednio nawiązuje do tej cechy jego anatomii: oznacza "zęby o dwóch rozmiarach".
Jego kończyny były silnie umięśnione i proporcjonalnie dłuższe niż u współczesnych mu, daleko z nim spokrewnionych roślinożernych synapsydów, jak Edaphosaurus (u którego, niezależnie od sfenakodontów, również wyewoluował duży "żagiel" na grzbiecie). Wydaje się, że był nieco szybszy i zwinniejszy od swych potencjalnych ofiar, dzięki czemu mógł je dogonić na krótkim dystansie. Niemniej jego nogi były rozstawione na boki jak u współczesnych gadów, co prawdopodobnie utrudniało mu długi pościg; być może atakował swe ofiary z zasadzki.
Przez okres ponad 20 milionów lat był dominującym drapieżnikiem lądowym na zajmowanych przez siebie obszarach. W obrębie tego rodzaju powstało kilka gatunków, które w drodze ewolucji z biegiem czasu zwiększały swoje rozmiary; jedne z ostatnich, a zarazem największe gatunki – Dimetrodon angelensis i D. grandis – osiągały długość ponad 3 metrów i masę ciała prawdopodobnie ok. 150 kg, co czyniło z nich największe znane lądowe drapieżniki swoich czasów. Najmniejszy znany gatunek – D. teutonis, jedyny znany spoza Ameryki Północnej – ważył zaledwie 24 kg.
Na podstawie materiałów z Wikipedii ·Artykuł w Wikipedii ·Tekst dostępny na licencji CC BY-SA 4.0






