Sphecomyrma freyi — Afbeelding niet beschikbaarSphecomyrma freyi
Betekenis van de naam«Mier met een balhoofd»
- Leefde
- Late Jurassic period
- Voor het eerst gevonden
- 2006
- Gevonden in
- Myanmar
Sphecomyrma freyi hoort bij de sectie ‘Insecten uit het Mesozoïcum’. Leefde: Late Jurassic period. Afmetingen: spanwijdte 1 mm. Voor het eerst gevonden in 2006, Myanmar. De naam betekent ‘Mier met een balhoofd’.
Sphecomyrma is een uitgestorven geslacht van mieren dat ongeveer 79 tot 92 miljoen jaar geleden in het Krijt bestond.
De eerste exemplaren werden verzameld in 1966, ingebed in barnsteen dat was blootgelegd in de kliffen van Cliffwood, New Jersey, door Edmund Frey en zijn vrouw. In 1967 publiceerden de zoölogen E. O. Wilson, Frank Carpenter en William L. Brown, Jr. een artikel waarin ze Sphecomyrma freyi beschreven en benoemden. Ze beschreven een mier met een mozaïek van kenmerken - een mix van kenmerken van moderne mieren en scherpe wespen. Het bezat een metapleurale klier, een kenmerk dat uniek is voor mieren. Bovendien was het vleugelloos en had het een bladsteel die mierachtig van vorm was. De onderkaken waren kort en wespachtig met slechts twee tanden, de gaster was vernauwd en de midden- en achterpoten hadden dubbele scheenbeenuitlopers. De antennes waren qua vorm halverwege tussen de wespen en mieren, met een kort eerste segment maar een lange flexibele funiculus. Twee andere soorten, S. canadensis en S. mesaki, werden respectievelijk in 1985 en 2005 beschreven.
Het geslacht is een van de vroegst bekende mieren die over de aarde zwerven en werd destijds beschouwd als de evolutionaire schakel tussen mieren en wespen. Er werd gesuggereerd dat mieren afweken van de voorouders van tiphiid-wespen, maar latere studies tonen aan dat ze afkomstig zijn uit een andere clade. Het vertoont gelijkenis met bestaande primitieve mieren zoals Nothomyrmecia en leden van de stam Aneuretini. Sommige wetenschappers twijfelden echter aan de aard van deze mieren en geloofden dat het wespen waren vanwege de mogelijke afwezigheid van de metapleurale klier in Sphecomyrma en korte scapes die belangrijke diagnostische kenmerken zijn voor mieren. Extra verzamelde exemplaren bewezen dat Sphecomyrma een mier was toen de metapleurale klier werd geïdentificeerd. Verder fossiel bewijs, samen met zijn slanke lichaam en grote samengestelde ogen, suggereren dat ze epigaeisch waren en sociaal bovengronds en in open gebieden foerageerden. De sphecomyrmines, inclusief deze mieren, zijn hoogstwaarschijnlijk verdwenen tegen het einde van het Mesozoïcum.
Vóór de ontdekking van de eerste Sphecomyrma-fossielen waren er geen fossielen van mieren uit het Krijt-barnsteen en de oudste sociale insecten in die tijd die teruggaan tot het Eoceen; de vroegst bekende mier in die tijd werd beschreven vanuit een voorvleugel gevonden in de Claiborne Formation in Tennessee. De grote diversiteit aan fossielen van mieren die zijn gevonden in de Baltische barnsteen- en Florissant-schalie van het Oligoceen en in de Siciliaanse barnsteen van het Mioceen hebben entomologen ertoe aangezet te zoeken naar mieren uit het Krijt die mieren en niet-sociale wespen met elkaar kunnen verbinden. Zo'n verband kan licht werpen op de vroege oorsprong van mieren, maar er bestonden geen fossielen van een sociaal insect voordat S. freyi werd ontdekt, dus de vroege evolutie van mieren bleef een mysterie. Slechts een enkel hymenopterous fossiel uit het Boven-Krijt is het onderwerp geweest van mogelijke betekenis voor de evolutie van puntige wespen en mieren. Een enkele voorvleugel werd ontdekt in Siberië en in 1957 beschreven als Cretavus sibiricus, waarbij de auteur opmerkte dat de venatie van de vleugels sterk lijkt op die van bethylid- of scoliid-wespen, waarvan deze wespenfamilies nauwe banden hebben met de oorsprong van mieren. Er waren echter verschillende problemen: aangezien het fossiel maar één vleugel was, konden wetenschappers niet verklaren of beantwoorden of het insect al dan niet belangrijke diagnostische lichaamskenmerken had die het zelfs in de subclade Aculeata zouden plaatsen.
Sphecomyrma-mieren kunnen van andere mieren worden onderscheiden door hun extreem primitieve lichaamsstructuur, kleine, smalle wespachtige onderkaken, korte stengels (het basale segment van de antenne) en de uitzonderlijk lange funiculus, die vier keer langer is dan de stengel. De hechting (een patroon van ondiepe groeven op de kop) is goed ontwikkeld en de trochantellus (het proximale uiteinde van het dijbeen) is afwezig. De knoop (een segment tussen het mesosoma, het middelste deel van het lichaam en de gaster) van de bladsteel is opvallend koepelvormig en is gescheiden van het propodeum, het eerste abdominale segment, en delen van het metasoma, het achterste deel van de lichaam, door verschillende vernauwingen. De cuticula (buitenste exoskelet van het lichaam) is niet gebeeldhouwd en is bedekt met verspreide of losse setae, dit zijn verschillende soorten borstelharen of haarachtige structuren. De lichaamsstructuur laat zien dat Sphecomyrma-mieren middelgrote formiciden waren. Het is bekend dat arbeiders stingers hebben.
Gebaseerd op materiaal van Wikipedia ·Artikel op Wikipedia ·Tekst beschikbaar onder CC BY-SA 4.0




